واژه‌نامه تخصصی تصفیه آب و مواد شیمیایی صنعتی

این واژه‌نامه برای دسترسی سریع مدیران خرید، کارشناسان QC، بهره‌برداران و مهندسان آب به تعریف اصطلاحات پرتکرار تهیه شده است. تعریف‌ها کوتاه‌اند و جای استاندارد، SDS، روش آزمون یا دستورالعمل اختصاصی فرآیند را نمی‌گیرند.

انعقاد (Coagulation)

ناپایدارسازی ذرات کلوئیدی برای آماده‌کردن آن‌ها جهت تجمع و جداسازی.

فلوکولاسیون (Flocculation)

اختلاط کنترل‌شده برای برخورد ذرات ناپایدار و تشکیل فلوک‌های بزرگ‌تر.

آزمون جار (Jar Test)

آزمون مقایسه‌ای آزمایشگاهی برای بررسی منعقدکننده، دوز و شرایط شیمی آب.

قلیائیت (Alkalinity)

ظرفیت آب برای خنثی‌سازی اسید که در بسیاری از واکنش‌های تصفیه بر پایداری pH اثر دارد.

کدورت (Turbidity)

شاخصی از پراکندگی نور توسط ذرات موجود در آب؛ لزوماً معادل TSS نیست.

TSS

کل جامدات معلق قابل اندازه‌گیری با روش آزمون تعریف‌شده.

COD

شاخصی از اکسیژن موردنیاز برای اکسیداسیون شیمیایی بخشی از مواد موجود در نمونه.

BOD

شاخص اکسیژن مصرفی زیستی در شرایط آزمون مشخص و نمایی از بخش قابل‌تجزیه زیستی.

Recovery در RO

نسبت دبی Permeate به Feed؛ افزایش آن می‌تواند غلظت Reject و ریسک Scaling را بالا ببرد.

Scaling

تشکیل رسوب معدنی کم‌محلول روی سطح یا مسیر جریان تجهیزات و ممبران.

Particulate Fouling

گرفتگی ناشی از ذرات، کلوئیدها یا جامدات ریز؛ با Scaling یکسان نیست.

Organic Fouling

انباشت یا جذب مواد آلی روی سطح ممبران یا داخل مسیرهای جریان.

Biofouling

گرفتگی ناشی از رشد میکروبی و Biofilm در سیستم.

CIP

Cleaning in Place؛ شست‌وشوی تجهیزات بدون بازکردن کامل آن‌ها طبق Recipe و شرایط کنترل‌شده.

TDS سند

Technical Data Sheet؛ سند مشخصات فنی محصول یا گرید، نه نتیجه یک Batch مشخص.

SDS

Safety Data Sheet؛ سند ساختاریافته برای ارتباط خطر و کنترل ایمنی محصول.

COA

Certificate of Analysis؛ گزارش نتایج آزمون یک Batch یا Lot در برابر Specification.

Specification

حد یا معیار پذیرش از پیش تعریف‌شده برای محصول یا فرآیند.

Result

نتیجه واقعی آزمون؛ نباید با Specification یا Typical Value اشتباه شود.

Batch / Lot

شناسه تولید یا محموله برای Traceability و اتصال اسناد به ماده واقعی.

Traceability

توانایی ردیابی ماده، Batch، اسناد، آزمون و مسیر مصرف یا تحویل.

Quarantine

وضعیت نگهداشت ماده تا زمانی که پذیرش یا رد آن طبق فرآیند کیفیت تعیین شود.

PAC

خانواده پلی‌آلومینیوم کلرایدهای مورد استفاده در انعقاد؛ گریدها می‌توانند مشخصات متفاوت داشته باشند.

Polyelectrolyte

پلیمر یونی مورد استفاده در برخی فرآیندهای فلوکولاسیون؛ انتخاب آن به Charge، گرید و فرآیند وابسته است.

نکته پایانی

در اصطلاحات فنی، معنی دقیق یک واژه می‌تواند به روش آزمون، استاندارد، گرید محصول یا شرایط فرآیند وابسته باشد. برای تصمیم عملیاتی باید به سند و روش مرتبط مراجعه شود.

واژه‌نامه تخصصی آب، تصفیه و مواد شیمیایی صنعتی